Tussen juli 2023 en december 2024 stopten meer dan 1.100 veehouderijen met behulp van een stikstofregeling. Dat heeft gevolgen voor de agrarische grondmarkt. Wanneer bedrijven stoppen, kan landbouwgrond beschikbaar komen voor verkoop, verhuur of ander gebruik.
Onderzoek van het Kadaster en Wageningen Social & Economic Research laat de eerste effecten hiervan zien. Vooral rond Natura 2000-gebieden, beschermde natuurgebieden voor kwetsbare planten, dieren en leefgebieden, komt meer grasland in beweging.
Voor agrarische ondernemers en grondeigenaren is het goed om deze ontwikkeling te volgen. Zeker in Noord-Brabant, waar landbouwgrond schaars is en verschillende Natura 2000-gebieden dicht bij agrarische bedrijven liggen.
Waarom komt er meer grasland beschikbaar rond Natura 2000-gebieden?
De stikstofregelingen veranderen de grondmarkt vooral rondom Natura 2000-gebieden. In 2024 nam de mobiliteit van grasland binnen 10 kilometer van deze gebieden duidelijk toe. Buiten deze straal bleef de mobiliteit ongeveer gelijk.
Dat juist meer grasland beschikbaar komt, is goed te verklaren. De regelingen zijn vooral gericht op veehouderijen en deze bedrijven beschikken relatief vaak over grasland. Wanneer een bedrijf stopt, kan een deel van deze grond op de markt komen.
Niet alle grond van stoppende bedrijven wordt direct verkocht. Een eigenaar kan grond bijvoorbeeld behouden of verpachten. Ook kan er tijd zitten tussen de bedrijfsbeëindiging en een eventuele verkoop. Daardoor worden de gevolgen voor de grondmarkt stap voor stap zichtbaar.
Wat gebeurt er met de prijs van landbouwgrond door stikstofregelingen?
De toegenomen mobiliteit van grasland heeft vooralsnog weinig invloed op de gemiddelde grondprijs. Een deel van de grond die door de stikstofregelingen beschikbaar komt, is nog niet verkocht. Het is daarom nog te vroeg om te bepalen welk effect het grotere aanbod uiteindelijk op de grondprijzen heeft.
De waarde van landbouwgrond hangt daarnaast van meer factoren af dan het beschikbare aanbod. De ligging, bodemkwaliteit, bereikbaarheid en gebruiksmogelijkheden spelen bijvoorbeeld mee. Ook pacht, regelgeving en de vraag vanuit agrarische ondernemers in de omgeving kunnen invloed hebben op de waarde.
Een landelijke ontwikkeling vertelt daarom niet direct wat een individueel perceel waard is. Kennis van de regionale grondmarkt blijft nodig om de mogelijkheden en marktwaarde van landbouwgrond goed in beeld te krijgen.
Hoe beïnvloeden stikstofregelingen het landgebruik rond Natura 2000-gebieden?
Een vraag die bij het vrijkomen van landbouwgrond speelt, is wat er vervolgens met deze grond gebeurt. Zo bestaan er zorgen dat grond rond Natura 2000-gebieden vaker wordt ingezet voor bijvoorbeeld bloembollenteelt.
Uit de cijfers blijkt dat het landgebruik vooralsnog weinig verandert. Het onderzoek laat geen duidelijke verschuiving richting bloembollenteelt zien. Wel is dichter bij Natura 2000-gebieden een lichte toename van buitenbloemen zichtbaar.
Hoe het gebruik zich de komende jaren ontwikkelt, moet nog blijken. Dat hangt mede samen met de hoeveelheid grond die daadwerkelijk op de markt komt en de partijen die interesse hebben in deze percelen.
Welke gevolgen hebben stikstofregelingen voor agrarische ondernemers en grondeigenaren?
Voor agrarische ondernemers kunnen de stikstofregelingen verschillende gevolgen hebben. Waar de ene ondernemer stopt, kan voor een andere ondernemer grond beschikbaar komen voor uitbreiding. Ook voor grondeigenaren die nadenken over verkoop kan een veranderend lokaal aanbod invloed hebben op de mogelijkheden.
De ligging van een perceel ten opzichte van Natura 2000, het huidige gebruik, eventuele pacht en de lokale vraag spelen daarbij een rol. De ontwikkelingen kunnen daardoor per gebied en zelfs per perceel verschillen.
Bij Klijsen Makelaars & Adviseurs volgen we de agrarische grondmarkt en ontwikkelingen in het Brabantse buitengebied op de voet. Met onze jarenlange ervaring in de agrarische sector kennen we de regionale markt en weten we welke factoren bij aankoop, verkoop en taxatie van landbouwgrond een rol spelen.
Welke mogelijkheden zijn er voor jouw landbouwgrond?
Denk je na over de verkoop van landbouwgrond, bedrijfsbeëindiging of de toekomst van jouw agrarische bedrijf? Dan helpt inzicht in de lokale grondmarkt om te bepalen welke mogelijkheden er zijn.
Bij Klijsen kijken we naar jouw situatie, het perceel en de ontwikkelingen in de omgeving. Zo krijg je inzicht in de marktwaarde en de mogelijkheden die passen bij jouw grond.
Neem gerust contact met ons op. In een persoonlijk en vrijblijvend gesprek bespreken we jouw situatie en kijken we samen welke mogelijkheden er zijn.
